اولین تجربه صادرات برای هر شرکت میتواند فرصتی برای ورود به بازارهای بینالمللی و توسعه فروش باشد؛ اما در عین حال، اشتباه در مراحل ابتدایی ممکن است باعث افزایش هزینهها، تأخیر در تحویل کالا، اختلاف با خریدار یا حتی از دست رفتن یک بازار شود.
بسیاری از مشکلات صادراتی نه به دلیل کیفیت پایین محصول، بلکه به دلیل شناخت ناکافی بازار مقصد، اشتباه در اسناد، قیمتگذاری نادرست، انتخاب نامناسب خریدار یا بیتوجهی به الزامات کشور مقصد ایجاد میشوند.
شناخت این اشتباهات قبل از اولین معامله میتواند ریسکهای تجاری را تا حد زیادی کاهش دهد.
یکی از اشتباهات رایج صادرکنندگان تازهکار این است که بازاری را انتخاب میکنند که قیمت فروش محصول در آن بالاتر است، بدون اینکه سایر عوامل را بررسی کنند.
قیمت بالاتر الزاماً به معنای سود بیشتر نیست. هزینه حملونقل، تعرفهها، مالیاتها، الزامات وارداتی، رقابت، هزینه توزیع و قدرت خرید مشتریان نیز باید در محاسبات لحاظ شوند.
برای انتخاب بازار مناسب، باید بررسی شود که محصول موردنظر چه میزان تقاضا دارد، رقبای اصلی چه شرکتهایی هستند و ورود محصول جدید به آن بازار تا چه اندازه امکانپذیر است.
پیدا کردن یک خریدار خارجی میتواند هیجانانگیز باشد، اما نباید باعث شود فرآیند اعتبارسنجی نادیده گرفته شود.
قبل از نهایی کردن معامله، بهتر است اطلاعات شرکت خریدار، سابقه فعالیت، وبسایت، اطلاعات ثبت شرکت، سوابق تجاری و در صورت امکان سوابق واردات آن بررسی شود.
همچنین باید مشخص شود فردی که با شما مذاکره میکند، واقعاً اختیار خرید از طرف شرکت را دارد یا خیر.
یک سفارش بزرگ، زمانی ارزشمند است که خریدار آن نیز قابل اعتماد باشد.
برخی شرکتها قیمت صادراتی را تنها بر اساس قیمت تمامشده کالا و حاشیه سود موردنظر تعیین میکنند.
در حالی که هزینه واقعی صادرات میتواند شامل موارد مختلفی مانند بستهبندی صادراتی، حمل داخلی، هزینههای گمرکی، اسناد، بازرسی، بیمه، حمل بینالمللی، کارمزدها و سایر هزینههای مرتبط باشد.
از طرف دیگر، باید مشخص شود قیمت اعلامشده بر اساس کدام Incoterm تعیین شده است.
برای مثال، قیمت FOB و CIF یکسان نیستند؛ زیرا مسئولیت و هزینههای مربوط به حمل و بیمه در آنها متفاوت است.
بنابراین قبل از ارائه قیمت به خریدار، باید هزینه نهایی معامله و حاشیه سود واقعی محاسبه شود.
یکی از پرهزینهترین اشتباهات در اولین صادرات، بررسی نکردن الزامات واردات در کشور مقصد است.
ممکن است محصولی در ایران کاملاً قابل فروش باشد، اما کشور مقصد برای همان کالا استاندارد، گواهی، برچسبگذاری، بستهبندی یا الزامات بهداشتی خاصی تعیین کرده باشد.
این موضوع بهویژه در صادرات مواد غذایی، محصولات کشاورزی، دارویی، آرایشی و کالاهای دارای الزامات فنی اهمیت بیشتری دارد.
به همین دلیل، قبل از ارسال کالا باید مشخص شود که محصول با مقررات کشور مقصد مطابقت دارد و چه اسنادی برای ترخیص آن موردنیاز است.
اسناد تجاری بخش مهمی از یک معامله صادراتی هستند و یک اشتباه کوچک در اطلاعات آنها میتواند فرآیند ترخیص را با مشکل مواجه کند.
اطلاعات مربوط به نام کالا، تعداد، وزن، ارزش، مشخصات خریدار و فروشنده، کشور مبدأ و سایر اطلاعات باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
اسناد متداول بسته به نوع معامله و مقصد میتوانند شامل Commercial Invoice، Packing List، Certificate of Origin، اسناد حمل و گواهیهای مرتبط با محصول باشند.
قبل از ارسال کالا، بهتر است تمام اسناد با اطلاعات قرارداد و الزامات کشور مقصد تطبیق داده شوند.
روش پرداخت یکی از مهمترین بخشهای قرارداد صادراتی است.
انتخاب روش نامناسب میتواند ریسک عدم دریافت وجه یا اختلاف مالی را افزایش دهد. شرایط پرداخت باید با میزان شناخت طرفین، ارزش معامله، کشور مقصد و سطح ریسک تجاری هماهنگ باشد.
روشهایی مانند پیشپرداخت، پرداخت مرحلهای، اعتبار اسنادی و سایر روشهای توافقشده میتوانند بسته به شرایط معامله مورد استفاده قرار گیرند.
مهم این است که صادرکننده قبل از پذیرش شرایط پرداخت، ریسک مالی معامله را ارزیابی کند و شرایط را بهصورت شفاف در قرارداد مشخص کند.
گاهی شرکتها تمام تمرکز خود را روی پیدا کردن اولین خریدار میگذارند و پس از انجام معامله، ارتباط تجاری را رها میکنند.
در حالی که یک صادرات موفق زمانی ارزش بیشتری پیدا میکند که بتواند به سفارشهای بعدی و رابطه بلندمدت تبدیل شود.
پس از تحویل کالا، دریافت بازخورد مشتری، بررسی کیفیت محصول، پیگیری رضایت خریدار و شناسایی فرصتهای جدید میتواند به ایجاد یک رابطه تجاری پایدار کمک کند.
اولین صادرات نباید فقط یک معامله باشد؛ میتواند شروع حضور یک شرکت در یک بازار جدید باشد.
قبل از ارسال اولین محموله، بهتر است شرکت یک بررسی نهایی انجام دهد:
آیا بازار هدف و مشتری بهدرستی انتخاب شدهاند؟
آیا خریدار اعتبارسنجی شده است؟
آیا قیمت صادراتی تمام هزینهها را پوشش میدهد؟
آیا شرایط فروش و Incoterm بهوضوح مشخص شده است؟
آیا کالا با قوانین و استانداردهای کشور مقصد مطابقت دارد؟
آیا اسناد تجاری کامل و هماهنگ هستند؟
آیا روش پرداخت و ریسک مالی معامله مشخص شده است؟
پاسخ دقیق به این پرسشها میتواند بسیاری از مشکلات رایج در اولین تجربه صادرات را پیش از وقوع شناسایی کند.
اولین صادرات میتواند نقطه شروع یک مسیر بلندمدت در تجارت بینالملل باشد؛ اما موفقیت در آن نیازمند تصمیمگیری دقیق در تمام مراحل است.
انتخاب بازار مناسب، اعتبارسنجی خریدار، قیمتگذاری صحیح، بررسی قوانین مقصد، آمادهسازی اسناد و تعیین شرایط پرداخت، بخشهایی هستند که نباید به آخرین لحظه موکول شوند.
در نهایت، صادرات موفق فقط به این معنا نیست که کالا از کشور خارج شود؛ هدف این است که کالا با شرایط صحیح، هزینه قابلکنترل و ریسک مدیریتشده به دست خریدار برسد و زمینه همکاریهای بعدی نیز ایجاد شود.
ورود به بازارهای بینالمللی نیازمند شناخت دقیق فرآیند صادرات و مدیریت ریسکهای تجاری است.
آرنیکا تجارت ویستا میتواند در مسیر بررسی بازارهای هدف، شناسایی فرصتهای تجاری، برنامهریزی صادرات و توسعه ارتباط با بازارهای بینالمللی، در کنار کسبوکارها باشد.
اولین صادرات نباید یک تجربه مبتنی بر آزمون و خطا باشد. بسیاری از اشتباهات رایج را میتوان با بررسی دقیق بازار، شناخت خریدار، محاسبه هزینهها، کنترل اسناد و توجه به قوانین کشور مقصد، پیش از ارسال کالا شناسایی و مدیریت کرد.
هرچه فرآیند صادرات قبل از ارسال کالا دقیقتر برنامهریزی شود، احتمال ایجاد یک همکاری پایدار و موفق در بازار بینالمللی بیشتر خواهد بود.
آرنیکا تجارت ویستا؛ همراه کسبوکارها در مسیر توسعه صادرات و تجارت بینالملل.